Karta sieciowa (ang. Network Interface Card, NIC) to podzespół, który podłącza komputer do sieci — przewodowej przez gniazdo RJ-45 (Ethernet) albo bezprzewodowej przez Wi-Fi. To ona zamienia dane z systemu na sygnały, które polecą kablem lub w eterze, i odbiera je z powrotem. Bez niej Twój komputer jest samotną wyspą bez dostępu do internetu, drukarki sieciowej czy serwera plików.
Dawniej karta sieciowa była osobnym kawałkiem płytki wpinanym w slot PCI. Dziś prawie zawsze jest zintegrowana: w laptopie siedzi na płycie głównej jako chip Wi-Fi/Ethernet, a w serwerowniach spotkasz dedykowane karty PCIe na 10, 25 czy nawet 100 Gb/s. Każda karta ma wbudowany na stałe adres MAC — 48-bitowy, niepowtarzalny identyfikator (np. a4:c3:f0:1b:2c:d5), po którym przełącznik rozpoznaje, do kogo dostarczyć ramkę w sieci lokalnej.
Karta działa głównie na warstwie 1 i 2 modelu OSI (fizycznej i łącza danych). Wystawia adres MAC, obsługuje ramki Ethernet, a często też sprzętowe przyspieszenia jak offloading sum kontrolnych czy segmentacja TCP, żeby odciążyć procesor.
Jak to sprawdzić w praktyce
Na Linuksie wylistujesz interfejsy poleceniem ip link show — zobaczysz coś w stylu eth0 (kabel) albo wlan0 (Wi-Fi) wraz z adresem MAC. Status połączenia i prędkość podejrzysz przez ethtool eth0. Na Windowsie odpowiednikiem jest ipconfig /all, który pokaże adres fizyczny i przypisane IP. Gdy diagnozujesz „nie ma internetu”, zacznij właśnie tu: czy karta w ogóle widzi link (carrier) i czy dostała adres IP.
Częste pułapki
Nie myl adresu MAC z adresem IP — MAC jest przypisany do karty na sztywno i działa lokalnie, IP nadaje sieć (zwykle DHCP) i działa globalnie. Pamiętaj, że jeden komputer ma zwykle kilka kart naraz: kabel, Wi-Fi, do tego wirtualne interfejsy od Dockera czy VPN — łatwo się pogubić, który z nich faktycznie obsługuje ruch. Klasyk juniora: przepustowość ogranicza nie tylko karta, ale i kabel oraz przełącznik — karta 1 Gb/s na kablu kategorii Cat5 dowiezie ułamek tego, na co liczysz.
Pojęcia powiązane: adres MAC, Ethernet, Wi-Fi, model OSI, przełącznik (switch), DHCP, sterownik (driver) oraz przepustowość (throughput).