RJ-45 to potoczna nazwa ośmiostykowego wtyku i pasującego do niego gniazda, którymi zakańcza się skrętkę (twisted pair) w sieciach Ethernet. Mówiąc precyzyjnie: ten plastikowy „kwadracik” z zatrzaskiem, który wpinasz do karty sieciowej czy switcha, technicznie nazywa się 8P8C (8 Position 8 Contact) — czyli osiem pozycji, osiem styków. Nazwa „RJ-45” przylgnęła z czasów telefonii i została z nami na dobre, więc w praktyce wszyscy mówią RJ-45, a mają na myśli 8P8C.
Do czego to służy i jak działa
Wewnątrz skrętki masz osiem żył skręconych w cztery pary. Wtyk RJ-45 ma osiem metalowych styków, które po zaciśnięciu przebijają izolację każdej żyły i tworzą połączenie elektryczne. Kolejność, w jakiej układasz kolorowe żyły, nie jest dowolna — definiują ją dwa standardy: T568A i T568B. Oba działają tak samo, różnią się tylko ułożeniem dwóch par. Ważne, żeby na obu końcach kabla użyć tego samego standardu — wtedy dostajesz zwykły kabel prosty (straight-through), którego dziś używasz praktycznie wszędzie.
RJ-45 spotkasz na kablach kategorii Cat5e, Cat6 czy Cat6a — różnią się one przepustowością i odpornością na zakłócenia, ale wtyk pozostaje ten sam fizyczny format. Dla wyższych kategorii i ekranowanych kabli (STP) używa się ekranowanych wtyków, które dodatkowo łączą ekran kabla z masą.
Przykład z praktyki
Zaciskasz własny patchcord: ściągasz koszulkę, rozplatasz pary, układasz żyły wg T568B, wsuwasz do wtyku tak, by dochodziły do końca, i zgniatasz zaciskarką (crimping tool). Potem wpinasz oba końce w tester okablowania — diody powinny zapalać się kolejno 1-2-3-4-5-6-7-8 na obu końcach. Jak któraś przeskakuje albo nie świeci, masz zamienioną parę lub brak kontaktu. Software’owo połączenie sprawdzisz potem komendą ethtool eth0 w Linuksie — pokaże m.in. wynegocjowaną prędkość (np. Speed: 1000Mb/s) i czy link w ogóle wstał (Link detected: yes).
Częste błędy i mity
- Mieszanie T568A i T568B na końcach. Robisz wtedy kabel krosowy (crossover), zwykle przez przypadek. Dawniej był potrzebny do łączenia dwóch komputerów wprost — dziś auto-MDI/MDI-X w sprzęcie sam to ogarnia, więc taki kabel raczej namiesza, niż pomoże.
- Za długo rozplecione pary. Skręt par redukuje zakłócenia. Jak rozkręcisz je na 3 cm przed wtykiem, przy gigabicie potrafią pojawić się błędy.
- Mit „RJ-45 to RJ-11”. RJ-11 (telefoniczny) jest węższy, ma mniej styków i fizycznie się nie wymienią — nie wciskaj na siłę.
Pojęcia powiązane
Skrętka (twisted pair), 8P8C, T568A i T568B, Cat5e/Cat6, Ethernet, keystone/patch panel, zaciskarka, MDI/MDI-X, RJ-11.