Python to wysokopoziomowy, interpretowany język programowania ogólnego przeznaczenia, ceniony przede wszystkim za czytelną składnię, która bywa porównywana do pseudokodu. Zamiast nawiasów klamrowych i średników używa wcięć (indentacji) do wyznaczania bloków kodu, więc program często wygląda jak uporządkowana lista kroków. Jest dynamicznie typowany (nie deklarujesz typów zmiennych z góry) i zarządza pamięcią za Ciebie, dzięki czemu masz mniej okazji, by strzelić sobie w stopę. Twórcą języka jest Guido van Rossum, który udostępnił pierwszą wersję w 1991 roku, a nazwa pochodzi od grupy komediowej Monty Python, nie od węża.
Jak to działa i do czego się go używa
Kod w Pythonie wykonuje interpreter (najpopularniejszy to CPython), który czyta Twój program linijka po linijce, zamiast kompilować całość do pliku wykonywalnego przed uruchomieniem. Płacisz za to nieco niższą wydajnością niż w C czy Rust, ale zyskujesz tempo pisania i błyskawiczne testowanie pomysłów. Gdy potrzebujesz szybkości, ciężkie obliczenia i tak lądują w bibliotekach napisanych w C (jak NumPy), więc w praktyce rzadko jest to problem.
Python jest dziś językiem-szwajcarskim scyzorykiem. Króluje w analizie danych i uczeniu maszynowym (pandas, PyTorch, scikit-learn), w automatyzacji i skryptach administracyjnych, w web devie (frameworki Django i Flask), a także w testach i prototypowaniu. Jeśli zaczynasz przygodę z programowaniem, jest to jeden z najłagodniejszych progów wejścia, jakie znajdziesz.
Przykład z praktyki
Załóżmy, że masz katalog z setką zdjęć z aparatu i chcesz hurtowo zmienić ich rozmiar przed wrzuceniem na stronę. Zamiast klikać w edytorze grafiki przez godzinę, instalujesz bibliotekę i piszesz krótki skrypt:
- Instalacja paczki:
pip install pillow - W kodzie iterujesz po plikach, otwierasz każdy przez
Image.open(plik), wołaszimg.thumbnail((800, 800))i zapisujesz wynik.
Całość mieści się w kilkunastu linijkach, a Ty oszczędzasz popołudnie. To jest typowy moment, w którym ludzie zakochują się w Pythonie.
Częste błędy i mity
Najczęstsza wpadka początkujących to mieszanie spacji z tabulatorami w wcięciach. Dla Ciebie wygląda identycznie, dla interpretera to IndentationError. Trzymaj się jednego (standard PEP 8 zaleca 4 spacje), a edytor ustaw tak, by tabulator wstawiał spacje.
Drugi mit: że Python 2 i Python 3 to drobna różnica wersji. Nie są kompatybilne, a Python 2 jest oficjalnie martwy od 2020 roku, więc każdy nowy projekt pisz w Pythonie 3. I jeszcze klasyk: instalując paczki, używaj wirtualnego środowiska (python -m venv), bo inaczej Twoje projekty zaczną walczyć o wersje zależności.
Pojęcia powiązane
Warto znać też: pip i PyPI (instalacja paczek), virtualenv i venv (izolacja zależności), CPython i PyPy (implementacje interpretera), PEP 8 (standard formatowania kodu), Jupyter Notebook (interaktywne środowisko do analizy danych) oraz biblioteki NumPy, pandas i Django.