atop to interaktywny monitor zasobów dla Linuksa, który w jednym oknie pokazuje obciążenie procesora, pamięci, dysków i sieci, a do tego listę aktywnych procesów. To trochę top na sterydach: nie tylko widzisz, co dzieje się teraz, ale możesz też nagrywać statystyki do pliku i odtwarzać je później. Dzięki temu, gdy serwer zamulił o 3 w nocy, nie musisz zgadywać — odpalasz nagranie z tamtej godziny i widzisz, co go zajechało. atop liczy też zużycie zasobów per proces, łącznie z tymi, które zdążyły się już zakończyć między pomiarami.
Składnia i najważniejsze opcje
Podstawowe wywołanie: atop [opcje] [interwał [liczba_próbek]]. Domyślny interwał to 10 sekund, a liczba próbek jest nieskończona (przerywasz przez q).
atop 5— bez flag, z samym interwałem: odświeżanie co 5 sekund.-w plik— zapis surowych statystyk w skompresowanym formacie binarnym do pliku (jak plik istnieje, dopisuje próbki).-r plik— odczyt i wizualizacja wcześniej zapisanego pliku surowego.-b HH:MM— przy odczycie (-r): pokaż próbki od podanej godziny.-e HH:MM— przy odczycie: pokaż próbki do podanej godziny.-m— start z widokiem szczegółów pamięci procesów.-d— start z widokiem aktywności dyskowej procesów.-c— pokaż pełną linię poleceń każdego procesu.-P etykieta— wyjście w formacie parsowalnym (rozdzielane spacjami) do skryptów.
Przykłady użycia
atop— uruchamia monitor na żywo z domyślnym interwałem 10 s. Klawiszami przełączasz widoki:m(pamięć),d(dysk),n(sieć),c(linia poleceń).atop 2 30— robi 30 próbek co 2 sekundy i kończy. Wygodne, gdy chcesz krótki, ograniczony pomiar.atop -w /tmp/atop.raw 60— nagrywa statystyki co 60 sekund do pliku. Zostaw to wscreenlubtmux, gdy polujesz na chwilowy skok obciążenia.atop -r /var/log/atop/atop_20260629— otwiera dzisiejsze nagranie systemowego demonaatop(zwykle co 10 minut) i pozwala je przewijać klawiszamit(dalej) orazT(wstecz).atop -r /var/log/atop/atop_20260629 -b 02:30 -e 03:30— odtwarza tylko wycinek między 2:30 a 3:30. Idealne do analizy konkretnego incydentu.
Częste błędy i pułapki
atop rzadko jest preinstalowany — doinstaluj go (apt install atop albo dnf install atop). Żeby mieć historyczne pliki w /var/log/atop/, musi działać usługa demona (systemctl enable --now atop); samo nagrywanie przez -w jednorazowo nie zostawia codziennych logów. Pamiętaj, że do dokładnego liczenia zasobów zakończonych procesów atop potrzebuje uprawnień (kernel process accounting / netatop) — bez tego część kolumn będzie pusta. I uwaga: nagrane pliki surowe są przywiązane do wersji atop, więc plik z nowszej wersji może się nie otworzyć na starszej. Sam atop przy domyślnym interwale też zżera trochę CPU, więc na słabej maszynie nie ustawiaj go na 1 sekundę „na stałe”.
Powiązane komendy: top, htop, vmstat, iostat, sar, pidstat, dstat.