chkdsk (Check Disk) to wbudowane w Windows narzędzie wiersza poleceń, które sprawdza integralność systemu plików (NTFS, FAT32, exFAT) oraz stan fizyczny dysku. Bez żadnych przełączników działa w trybie tylko do odczytu — skanuje wolumin i wypisuje raport, ale niczego nie rusza. Dopiero z odpowiednimi flagami naprawia błędy w metadanych i oznacza uszkodzone sektory, żeby system przestał z nich korzystać. To pierwsza rzecz, po którą sięgasz, gdy dysk zaczyna chrupać, pliki znikają albo Windows krzyczy o uszkodzonym wolumenie.
Składnia i najważniejsze opcje
Podstawowa składnia: chkdsk [wolumin:] [/f] [/r] [/x]
/f— naprawia błędy systemu plików (potrzebuje wyłącznego dostępu do woluminu)./r— lokalizuje uszkodzone sektory i odzyskuje czytelne dane; zawiera w sobie działanie/f, więc jest wolniejszy./x— w razie potrzeby wymusza odmontowanie woluminu przed skanem; zawiera w sobie/f./scan— skanowanie online woluminu NTFS bez blokowania go (Windows 8+); działa na żywym dysku./spotfix— szybka, punktowa naprawa NTFS w trybie online, bez wielogodzinnego offline’u./b— ponownie ocenia uszkodzone klastry na NTFS (zawiera/r); przydatne po wymianie dysku./v— tryb gadatliwy: wypisuje pełne ścieżki sprawdzanych plików.
Przykłady użycia
chkdsk— skan bieżącego dysku tylko do odczytu, bez naprawy. Dobry start na rozpoznanie.chkdsk D:— to samo, ale dla woluminu D:, też bez wprowadzania zmian.chkdsk C: /f— naprawia błędy systemu plików na C:. Dysk systemowy jest zajęty, więc dostaniesz pytanie o sprawdzenie przy następnym restarcie.chkdsk D: /r— pełne skanowanie sektorów z odzyskiem danych; na dużym dysku potrafi zająć godziny.chkdsk C: /scan— skan online dysku systemowego bez restartu, w trakcie normalnej pracy.
Częste błędy i pułapki
Najważniejsze: /f i /r wymagają wyłącznego dostępu. Dla dysku systemowego C: chkdsk nie zadziała od razu — zaproponuje zaplanowanie przy następnym uruchomieniu (wpiszesz Y). Pamiętaj też, żeby uruchamiać go z konsoli jako administrator, bo inaczej dostaniesz odmowę dostępu.
Drugi mit: /r rzekomo wystarczy zamiast /f. W praktyce /r i tak robi wszystko co /f plus skanuje powierzchnię, więc nie ma sensu podawać obu naraz. Nie przerywaj też skanu w połowie — na realnie uszkodzonym dysku możesz pogorszyć sprawę. Jeśli SMART pokazuje sypiący się nośnik, najpierw zrób kopię danych, a dopiero potem baw się w naprawę.
Powiązane komendy: sfc /scannow, DISM, diskpart, fsck (odpowiednik z Linuksa).