VGA (Video Graphics Array) to analogowy standard wideo, który IBM wprowadził w 1987 roku razem z komputerami PS/2. Najbardziej rozpoznajesz go po charakterystycznym złączu: trapezowa wtyczka z 15 pinami w trzech rzędach (formalnie DE-15, choć pół branży i tak mówi na nią „D-Sub” albo błędnie „DB-15″). Przez ponad dwie dekady to właśnie tym kablem podłączało się monitory do kart graficznych. Dziś VGA to relikt — wypchnięty przez cyfrowe HDMI i DisplayPort — ale wciąż potrafi wyskoczyć na starym projektorze albo serwerowym KVM-ie.
Jak to działa
Kluczowe słowo to analogowy. VGA nie przesyła zer i jedynek, tylko ciągły sygnał napięciowy dla trzech kanałów koloru (R, G, B) plus osobne sygnały synchronizacji poziomej i pionowej (stąd skrót RGBHV). Karta graficzna ma w sobie przetwornik cyfrowo-analogowy (RAMDAC), który zamienia obraz z pamięci na napięcia, a monitor odczytuje je z powrotem jako kolory pikseli.
Ta analogowość ma swoją cenę: im dłuższy lub gorszej jakości kabel i im wyższa rozdzielczość, tym bardziej sygnał się degraduje — obraz potrafi być rozmyty, „dzwoni” albo łapie zakłócenia. Sam termin VGA bywa też używany na oznaczenie rozdzielczości 640×480, bo taka była natywna dla pierwotnego standardu (640×480 w 16 kolorach lub 320×200 w 256 kolorach).
Z życia wzięte
Wyobraź sobie, że masz podłączyć laptopa do starego rzutnika w sali konferencyjnej, a tam tylko niebieski port VGA. Podpinasz przejściówkę USB-C → VGA, ale obraz jest ucięty albo nie ma sygnału. Na Linuksie ratuje Cię xrandr — komenda xrandr --output VGA-1 --mode 1024x768 wymusza konkretny tryb i często rozwiązuje problem, gdy automatyczne wykrywanie EDID zawiedzie.
Częste błędy i mity
- „VGA i DVI to to samo, bo wtyczka podobna” — nie. DVI bywa cyfrowy, VGA jest zawsze analogowy. Przejściówka VGA→HDMI nie jest zwykłym kawałkiem plastiku, tylko aktywnym konwerterem z układem ADC.
- Mylenie nazw złącza — to
DE-15, nie DB-15. Litera środkowa oznacza rozmiar obudowy. - Luźna wtyczka = różowy obraz — gdy obraz robi się zielony lub różowy, najczęściej wypadł jeden z pinów koloru. Dokręć śrubki, zanim zaczniesz winić kartę.
Pojęcia powiązane: DVI, HDMI, DisplayPort, RAMDAC, EDID, rozdzielczość, D-Sub, KVM.