SMTP (Simple Mail Transfer Protocol) to tekstowy protokół warstwy aplikacji, który odpowiada za wysyłanie i przekazywanie poczty e-mail: od Twojego klienta (np. Outlooka) do serwera nadawcy, a potem między kolejnymi serwerami aż do skrzynki odbiorcy. Kluczowe: SMTP służy do nadawania wiadomości. Pobieraniem maili ze skrzynki zajmują się inne protokoły — IMAP i POP3.
Jak to działa
SMTP działa w modelu klient-serwer i prowadzi krótki, czytelny dla człowieka dialog komend. Klient mówi EHLO (przedstawia się), potem MAIL FROM (kto nadaje), RCPT TO (do kogo), a treść leci po komendzie DATA. Serwer odpowiada kodami liczbowymi: 250 to OK, 550 to odrzucenie. Po drodze maila przejmuje MTA (Mail Transfer Agent, np. Postfix czy Exim), który sprawdza w DNS rekord MX domeny odbiorcy i przekazuje wiadomość dalej.
Porty, które musisz znać: 25 to komunikacja serwer-serwer (na łączach domowych zwykle zablokowany przez dostawcę, żeby ograniczać spam). 587 to submission — port do wysyłki z aplikacji, z uwierzytelnieniem i szyfrowaniem przez STARTTLS. 465 to wysyłka po połączeniu szyfrowanym TLS od samego początku (implicit TLS). W praktyce do konfiguracji klienta wybierasz 587 lub 465.
Przykład z praktyki
Chcesz sprawdzić, czy serwer poczty w ogóle przyjmuje połączenia? Najprościej narzędziem swaks:
swaks --to [email protected] --server mail.example.com:587 --tls
Zobaczysz cały dialog SMTP linijka po linijce — od EHLO po kod odpowiedzi. To bezcenne przy debugowaniu, bo od razu widać, na którym kroku wiadomość obrywa.
Częste błędy i mity
Mit numer jeden: „SMTP odbiera pocztę”. Nie odbiera — od tego są IMAP/POP3. Drugi: samo skonfigurowanie SMTP wystarczy, żeby maile dochodziły. Nie wystarczy. Bez poprawnych rekordów SPF, DKIM i DMARC Twoje wiadomości wylądują w spamie albo zostaną odrzucone. Trzeci: SMTP sam w sobie szyfruje treść — nie, surowy protokół jest jawnym tekstem, dlatego używasz STARTTLS lub TLS.
Uważaj też na otwarte przekaźniki (open relay) — źle skonfigurowany serwer bez uwierzytelnienia szybko zostanie wykorzystany przez spamerów i trafi na czarne listy.
Pojęcia powiązane
IMAP, POP3, rekord MX, MTA (Postfix, Exim, Sendmail), SPF, DKIM, DMARC, STARTTLS, port 587 i 465.